મહાકુંભથી લોકપ્રિય થયેલી મોનાલિસા ભોંસલેના લગ્ન હવે કાયદાકીય વિવાદમાં ફસાયા છે. રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જનજાતિ આયોગ (NCST) ની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે મોનાલિસાની જન્મતારીખ 30 ડિસેમ્બર 2009 છે, જે મુજબ માર્ચ 20 માં કેરળમાં થયેલા લગ્ન સમયે તેની ઉંમર માત્ર 16 વર્ષની હતી. આ ખુલાસા બાદ પોલીસ દ્વારા તેના પતિ ફરમાન ખાન વિરુદ્ધ પોક્સો એક્ટ, અપહરણ અને બાળ લગ્ન પ્રતિબંધિત કાયદા હેઠળ એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં આવી છે. આ મામલે હવે રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ પણ તપાસ કરી રહ્યું છે.

મોનાલિસા ભોંસલે ત્યારે ચર્ચામાં આવી હતી જ્યારે મહાકુંભ મેળા દરમિયાન તેની સુંદરતા અને પરંપરાગત પહેરવેશના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા હતા. આ ખ્યાતિ દરમિયાન જ તેની મુલાકાત ફરમાન ખાન સાથે થઈ હતી અને બંનેએ પ્રેમ લગ્ન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. માર્ચ ૨૦ Eskom માં કેરળમાં બંનેએ લગ્ન કરી લીધા હતા. જોકે, લગ્ન પછી તરત જ મોનાલિસાના પરિવારજનો અને કેટલાક સામાજિક સંગઠનોએ તેની ઉંમર બાબતે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો કે મોનાલિસા હજુ ૧૮ વર્ષની થઈ નથી અને આ એક બાળ લગ્નનો કિસ્સો છે.

આ ગંભીર ફરિયાદ બાદ રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જનજાતિ આયોગે આ મામલાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ શરૂ કરી હતી. તપાસ દરમિયાન જે દસ્તાવેજો સામે આવ્યા તે ચોંકાવનારા હતા. મોનાલિસાના સત્તાવાર રેકોર્ડ મુજબ તેની જન્મતારીખ ૩૦ ડિસેમ્બર ૨૦૦૯ હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું. ભારતીય કાયદા મુજબ યુવતીના લગ્ન માટેની લઘુત્તમ ઉંમર ૧૮ વર્ષ હોવી અનિવાર્ય છે, જ્યારે મોનાલિસાની ઉંમર લગ્ન વખતે માત્ર ૧૬ વર્ષની આસપાસ થતી હતી. આ કાયદાકીય ભંગ બદલ વહીવટીતંત્રે કડક વલણ અપનાવતા ફરમાન ખાન સામે પોક્સો એક્ટની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો દાખલ કર્યો છે.

તપાસમાં વધુ એક મોટો ખુલાસો એ પણ થયો છે કે લગ્ન માટે જરૂરી દસ્તાવેજોમાં કથિત રીતે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી. એવો આરોપ છે કે કેરળમાં લગ્નનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવા માટે ખોટી જન્મતારીખ આપવામાં આવી હતી જેથી લગ્નને કાયદેસર ગણાવી શકાય. હાલમાં રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) પણ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાની તપાસ કરી રહ્યું છે કે આમાં કોઈ મજબૂરી હતી કે છેતરપિંડી. મોનાલિસાએ અગાઉ આપેલા નિવેદનોમાં જણાવ્યું હતું કે તેણે પોતાની મરજીથી લગ્ન કર્યા છે, પરંતુ કાયદાકીય રીતે સગીર હોવાના કારણે તેની સંમતિને માન્ય ગણવામાં આવતી નથી.