હવે વોટ્સએપ, સ્નેપચેટ જેવી મેસેજિંગ એપ સિમકાર્ડ વગર નહીં ચલાવી શકો, કેન્દ્ર સરકારે નિયમો બદલ્યા

ભારત સરકારે મેસેજિંગ એપ્લિકેશન્સના ઉપયોગ માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ અને કડક આદેશ જારી કર્યો છે, જે દેશના લાખો યુઝર્સને સીધી અસર કરશે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન ડિપાર્ટમેન્ટ (DoT) દ્વારા ટેલિકોમ્યુનિકેશન સાયબર સુરક્ષા સુધારા નિયમો, 2025 હેઠળ આ નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. હવેથી, WhatsApp, Telegram, Signal, Snapchat, ShareChat, JioChat, Arattai, અને Josh જેવી લોકપ્રિય એપ્સ સક્રિય (Active) સિમ કાર્ડ વિના કામ કરી શકશે નહીં.

🔑 મુખ્ય નિયમ અને અસર

ભારતમાં આ પ્રથમ વખત છે કે એપ-આધારિત મેસેજિંગ સેવાઓ પર ટેલિકોમ સેવાઓ જેવા જ કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

સિમ-બંધનકર્તા નિયમ: નવો નિયમ બેંકિંગ અને UPI એપ્સ જેવી જ પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરાવે છે, જ્યાં જો સિમ સક્રિય ન હોય તો લોગિન પ્રતિબંધિત થઈ જાય છે.
નવું વર્ગીકરણ: સરકારે આ એપ્સને ટેલિકોમ્યુનિકેશન આઇડેન્ટિફાયર યુઝર એન્ટિટીઝ (TIUEs) તરીકે વર્ગીકૃત કરી છે.
પ્લેટફોર્મની જવાબદારી: આ પ્લેટફોર્મ્સે હવે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે યુઝરનું સિમ કાર્ડ હંમેશા એપ સાથે લિંક અને સક્રિય રહે.
અમલની સમયમર્યાદા: એપ્સે 90 દિવસની અંદર આ નવા નિયમનો અમલ કરવો પડશે.

🌐 વેબ યુઝર્સ માટે ફેરફાર

જે યુઝર્સ વેબ બ્રાઉઝર દ્વારા એપ્સનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના માટે પણ એક મોટો ફેરફાર લાવવામાં આવ્યો છે:

ઓટો-લોગ આઉટ: આ એપ્સ હવે દર છ કલાકે ઓટોમેટિકલી લોગ આઉટ થઈ જશે.
ફરી લોગિન: યુઝર્સને ફરીથી લોગ ઇન કરવા માટે QR કોડ સ્કેન કરવાની જરૂર પડશે.

🛡️ સરકાર આ પગલું કેમ લઈ રહી છે?

સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સાયબર સુરક્ષા વધારવાનો અને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ પર લગામ લગાવવાનો છે.

સુરક્ષા ખામી

DoT અનુસાર, હાલમાં મોટાભાગની મેસેજિંગ એપ્સ માત્ર પ્રથમ ઇન્સ્ટોલેશન વખતે જ મોબાઇલ નંબરની ચકાસણી કરે છે. જો તે પછી સિમ કાર્ડ દૂર કરવામાં આવે અથવા અક્ષમ (Disable) કરવામાં આવે તો પણ એપ કાર્ય કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

ગુનેગારોને અટકાવવા

COAI (સેલ્યુલર ઓપરેટર્સ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા) એ આ અભિગમને મહત્ત્વપૂર્ણ સુરક્ષા ખામી ગણાવ્યો હતો, જેનો સાયબર ગુનેગારો લાભ લે છે:

સિમ બદલ્યા અથવા નિષ્ક્રિય કર્યા પછી પણ તેઓ એપનો ઉપયોગ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
આના કારણે, તેમનું સ્થાન, કોલ રેકોર્ડ અથવા કેરિયર ડેટા શોધી શકાતો નથી.

સરકારનું કહેવું છે કે નવા નિયમથી ગુનેગારો માટે દૂર બેસીને નકલી એકાઉન્ટ્સ ચલાવવાનું મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે દર વખતે લોગિન માટે સક્રિય અને ચકાસાયેલ સિમની જરૂર પડશે.