કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ભારતીય લોકશાહીના માળખામાં એક યુગપ્રવર્તક ફેરફાર કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી અટકળોનો અંત લાવતા સરકારે લોકસભાની સભ્ય સંખ્યામાં ધરખમ વધારો કરવા માટેનો માર્ગ મોકળો કર્યો છે. સત્તાવાર સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, સરકારે સાંસદો સાથે 'બંધારણ (131મો સુધારો) બિલ, 2026' ની નકલો શેર કરી છે. આ પ્રસ્તાવિત બિલમાં લોકસભાની કુલ બેઠકોની મર્યાદા હાલની 543થી વધારીને મહત્તમ 850 કરવાની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ બિલના અમલીકરણ પાછળ સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આગામી વસતી ગણતરીના આધારે સંસદીય મતવિસ્તારોનું નવેસરથી નિર્ધારણ એટલે કે સીમાંકન કરવાનો છે. વસતીમાં થયેલા વધારાને કારણે હાલના સાંસદો પર કામનું ભારણ વધ્યું છે અને પ્રતિનિધિત્વમાં અસમાનતા જોવા મળી રહી છે, જેને દૂર કરવા માટે આ પગલું અનિવાર્ય મનાય છે. આ ઉપરાંત, આ બિલ પસાર થવાથી મહિલા અનામત કાયદાના અસરકારક અમલીકરણ માટે પણ જરૂરી વૈધાનિક માળખું તૈયાર થશે. દાયકાઓથી પડતર રહેલા બેઠકોના પુનર્ગઠનની પ્રક્રિયા હવે ઔપચારિક રીતે વેગ પકડશે, જે ભારતીય સંસદીય ઇતિહાસમાં એક નવા પ્રકરણની શરૂઆત સમાન છે.

વર્તમાન બંધારણીય જોગવાઈઓ અનુસાર, લોકસભામાં રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી 530 અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની 20 બેઠકો હોઈ શકે છે, જેને સીમાંકન પંચે અત્યાર સુધી 543 પર મર્યાદિત રાખી હતી. જોકે, નવા બિલ દ્વારા ભાષાકીય અને પ્રાદેશિક સંતુલન જાળવવા માટે નવું માળખું સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સરકારના આ ક્રાંતિકારી પગલાથી દેશના વિવિધ રાજ્યોના પ્રતિનિધિત્વમાં મોટો બદલાવ આવશે અને છેવાડાના વિસ્તારોનો અવાજ પણ સંસદમાં વધુ મજબૂતીથી ગુંજશે. આ બિલ આગામી સંસદીય સત્રમાં ચર્ચા માટે આવે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.