Paras Joshi
Author
ગુજરાતમાં અત્યારે ડબલ ઋતુનો માર સહન કરવાનો વારો આવ્યો છે. એક તરફ રાજ્યના અનેક શહેરોમાં તાપમાન 42 ડિગ્રીને પાર પહોંચી ગયું છે અને લોકો કાળઝાળ ગરમી તેમજ અસહ્ય બફારાથી ત્રસ્ત છે, ત્યારે બીજી તરફ હવામાન વિભાગે ખેડૂતોની ચિંતામાં વધારો કરતી આગાહી કરી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 19 અને 20 એપ્રિલના રોજ રાજ્યના સાત જિલ્લાઓમાં કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠું પડવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ આગાહીને પગલે ખેતીના પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
હવામાન વિભાગના બુલેટિન મુજબ, ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં પલટો આવશે. જે સાત જિલ્લાઓમાં વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે તેમાં સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, દાહોદ, મહીસાગર, પંચમહાલ, અમરેલી અને ભાવનગરનો સમાવેશ થાય છે. આ વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ સાથે વીજળીના કડાકા-ભડાકા થવાની પણ સંભાવના છે. આ હવામાની ફેરફાર પાછળનું મુખ્ય કારણ દક્ષિણ-પૂર્વ પાકિસ્તાન અને રાજસ્થાન સરહદે સર્જાયેલું સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન છે, જે ગુજરાત તરફ ભેજવાળા પવનો ધકેલી રહ્યું છે.
આ આગાહીએ ખેડૂતોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. હાલમાં ઘઉં, જીરું, રાયડો અને તલ જેવા રવિ પાકો તૈયાર થઈ ગયા છે અથવા તેની કાપણી ચાલી રહી છે. જો આ સમયે વરસાદ પડે તો તૈયાર પાક પલળી જાય અને તેની ગુણવત્તા બગડવાથી ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડે તેમ છે. બાગાયતી પાકો અને શાકભાજી પર પણ માવઠાની વિપરીત અસર પડી શકે છે. કૃષિ નિષ્ણાતોએ ખેડૂતોને સલાહ આપી છે કે કાપણી કરેલો પાક સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસેડી લેવો અથવા તેને પ્લાસ્ટિકના કવરથી ઢાંકી દેવો.
બીજી તરફ, રાજ્યમાં ગરમીનો પારો પણ આસમાને છે. રાજકોટમાં તાપમાન 42.4 ડિગ્રી સુધી નોંધાયું છે, જ્યારે અમદાવાદમાં પણ ગરમીનું જોર યથાવત છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, 18 એપ્રિલ સુધી ગરમી અને બફારો યથાવત રહેશે અને ત્યારબાદ વરસાદી માહોલ જામશે. નાગરિકોને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે વીજળીના કડાકા સમયે ઝાડ કે થાંભલા નીચે ઉભા ન રહેવું અને સુરક્ષિત સ્થળે આશરો લેવો. એપ્રિલ માસમાં આવું વાતાવરણ અસ્થિરતા દર્શાવે છે, જે પ્રી-મોન્સૂન પ્રવૃત્તિનો એક ભાગ છે.